Herstel met Aandacht binnen Revalidatie voor: Mentaal welzijn, Ontwikkeling, Neurocognitieve functies, Inzicht en Eigen regie

Achtergrond

Mensen in Nederland worden steeds ouder, waarbij een zichtbaar stijgende lijn te zien is in de populatie kwetsbare ouderen. Bij het ouder worden, horen vaak ook beperkingen of problemen waarbij zorginstanties betrokken worden zoals de geriatrische revalidatie. Deze toename van kwetsbare ouderen in combinatie met de grote tekorten in de Nederlandse zorginstellingen/instanties, zorgt voor een intensivering van de zorg.

Om zo goed mogelijk met deze intensivering om te gaan, is een effectief zorgtraject gewenst, vooral in de geriatrische revalidatie. In praktijk wordt echter gezien dat er meerdere factoren meespelen in een geriatrisch revalidatie traject, die belemmerend kunnen werken. De trajecten in Nederland zijn vooral gefocust op het opsporen van fysieke belemmeringen gedurende de revalidatie, echter hebben vaak mentale factoren een grotere rol dan gedacht. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat regelmatig de gebeurtenis waardoor de oudere is aangemeld voor revalidatie als traumatisch wordt ervaren en hierbij een verwerkingsproces benodigd is.

Doel

Hoofddoel van dit project is

• Het beter in kaart brengen van mentale belastbaarheid van geriatrische revalidanten, voor het opstellen van adviezen/interventies om de geriatrische revalidatiezorg te verbeteren.
• Het belichten van de invloed van mentale factoren binnen de intramurale geriatrische revalidatie onder zorgprofessionals.

Methode

Dit project bestaat uit meerdere deelstudies. De onderzoeken vinden plaats op de revalidatie afdelingen van zorginstelling ZorgSpectrum te Nieuwegein en Houten.

Deelstudie 1 betreft een prospectief onderzoek waarbij data wordt verzameld van patiënten die zijn opgenomen op een GRZ-afdeling. Er wordt onderzocht welke factoren (fysiek, mentaal en cognitief) er op een revalidatie voorkomen en over tijd veranderen. Dit wordt onderzocht door te kijken naar standaard klinimetrie, maar ook aanvullende vragenlijsten en hoe de scores hierop zijn op verschillende tijdspunten (begin revalidatie, net voor ontslag en 3 maanden na ontslag).

Deelstudie 2 betreft een kwalitatief onderzoek, waarbij diepte-interviews worden afgenomen met revalidanten. Er wordt onderzocht hoe de revalidanten de revalidatie mentaal/emotioneel gezien ervaren, welke rol in hun perspectief coping, verwerking, emotionele belasting daarin speelt, en wat juist bijdraagt aan de veerkracht/motivatie om de revalidatiedoelen te behalen.

Deelstudie 3 betreft een online survey en focusgroepen, waarin verschillende zorgprofessionals worden gevraagd in hoeverre zij ervaren dat mentale factoren invloed hebben op de revalidatie, in hoeverre die factoren invloed hebben op hun behandeling/revalidatiedoelen, en in hoeverre dat hun werk(plezier/druk) beïnvloed.

Deelstudie 4 de inhoud van deze deelstudie wordt aangevuld naarmate de onderzoeken lopen en de resultaten worden geanalyseerd.

Deelstudie 5 betreft een implementatiestudie (inhoud gebaseerd op deelstudies 1 t/m 4).

Fase

Deelonderzoek 1 heeft sinds augustus 2025 goedkeuring vanuit METC en is vanaf september 2025 gestart, met de verwachting door te lopen tot oktober 2026.

Deelonderzoek 2 is in opstartende fase en zal na goedkeuring METC ovb in februari 2026 starten.

Deelonderzoek 3 is in opstartende fase en zal na goedkeuring METC ovb in april 2026 starten.

Onderzoekers

Coördinator/onderzoeker:

Katinka Joon-Nelemans MSc. (onderzoeker Amsterdam UMC & Master psycholoog ZorgSpectrum)

Promotieteam:

• Anouk van Loon (senior onderzoeker UNO, wetenschapsdocent Gerion)
• Jonneke Kroes (beleidsadviseur wetenschap, ZorgSpectrum)
• Saskia te Velde (senior onderzoeker, Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovatie van Beweegzorg)
• Bianca Buurman – van Es (hoogleraar Acute Ouderenzorg, Amsterdam UMC)

Geactualiseerd op 8 december 2025