Achtergrond

Uit onderzoek van de MBO Raad blijkt dat het aantal afgestudeerde mbo-verpleegkundigen en verzorgenden IG dat instroomt in de zorg beperkt is (1). Dit is zorgwekkend, aangezien de sector nu al kampt met aanzienlijke personeelstekorten en de vraag naar wijkzorg bovendien blijft stijgen. Veel studenten richten zich bij de start van hun opleiding vooral op de intramurale zorg. De wijkzorg is onder studenten nog relatief onbekend en zij zijn vaak niet goed op de hoogte van de kansen, de uitdagingen en de mogelijkheden in deze setting. Dat vraagt om aandacht voor de wijkverpleging in het mbo- en hbo-onderwijs. De Academische Werkplaats Wijkverpleging Noord-Holland heeft drie Lecturer Practitioners aangesteld om dat te realiseren.

Doel

Het doel is om de verbinding tussen onderzoek, onderwijs en de praktijk in de wijkzorg te versterken. Zorgmedewerkers, studenten en docenten werken samen aan het ontwikkelen en onderzoeken van nieuwe manieren om de zorg in de wijk te verbeteren.

In de Academische Werkplaats Wijkverpleging wordt samengewerkt met mbo- en hbo-opleidingen die zich richten op het opleiden van toekomstige zorgprofessionals in de wijk.

Werkzaamheden Lecturer Practitioners

1. Binnen het curriculum wordt onderzocht op welke wijze kennis over wijkverpleging wordt aangeboden. Daarbij wordt gekeken in welke onderwijsperiode dit plaatsvindt, met welke frequentie het aan bod komt, welke inhoud wordt behandeld en in hoeverre studenten zich voldoende voorbereid voelen op het werken in de wijkzorg. Het onderzoek vindt plaats bij het Nova College Hoofddorp en het ROC van Amsterdam, binnen de opleidingen mbo-verpleegkunde en verzorgende-IG.
2. Om inzicht te krijgen in de beeldvorming die studenten hebben van de wijkzorg, wordt een vragenlijst uitgezet onder alle verzorgende en verpleegkundige studenten van het Nova College en het ROC van Amsterdam. Met deze vragenlijst wordt onderzocht hoe aantrekkelijk, duidelijk en relevant zij dit werkveld vinden. Op deze manier wordt duidelijk hoe studenten denken over de wijkzorg en in hoeverre zij dit een aantrekkelijk werkveld vinden.Deze resultaten worden medio 2026 verwacht.
3. De AWW-NH kijkt samen met de science en lecturer practitioners hoe studenten kunnen worden betrokken bij de onderzoeksthema’s wijkgerichte preventie, acute ouderenzorg en volledig pakket thuis. Op deze manier komen onderzoek, praktijk en onderwijs echt samen in de praktijk. Lees meer over de manier waarop we dit doen in onderstaand voorbeeld.

Samenwerking mbo- en hbo-onderwijs én praktijk binnen het thema wijkgerichte preventie

Op 23 september 2025 is bij het wijkleerteam Groenrijk van Amstelring de Academische leerwerkplaats gestart. In dit wijkteam werken studenten van het ROC van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland samen aan projecten rondom het thema wijkgerichte preventie. De opdrachten komen tot stand door de verpleegkundige werkbegeleiders van de teams in samenwerking met de docenten van de scholen, zodat ze aansluiten bij de behoefte van wijkverpleegkundigen, studenten en bewoners in de wijk.

Studenten voeren gezamenlijk een wijkanalyse uit op het gebied van thema’s zoals gezondheid, eenzaamheid, valrisico, zingeving en leefstijl. Zo leren zij breder kijken dan de individuele zorgsituatie, onderzoeken wat er speelt in de wijk en hoe bewoners gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Daarnaast organiseren studenten van verschillende leerjaren de zorg voor de cliënten met elkaar en krijgen ze hierin begeleiding van wijkverpleegkundigen. Samen met de betrokken zorgorganisaties kijkt de Academische werkplaats Noord-Holland hoe meer van dit soort academische leerwerkplaatsen in de wijk opgezet kunnen worden om studenten en professionals in de wijkzorg van en met elkaar te laten leren en innoveren.

Samenwerking

Dit project is een samenwerking tussen de afdelingen Oudergeneeskunde van Amsterdam UMC en de onderwijsinstellingen Nova college, ROC van Amsterdam en Hogeschool van Amsterdam.

Onderzoeksteam

Wilt u meer weten over dit onderzoek? Neem dan contact met ons op:

• Anne Ausema (h.ausema@amsterdamumc.nl)
• Brenda van der Zaag (vanderzaag@amsterdamumc.nl)
• Natascha Aben (aben@amsterdamumc.nl)
• Patricia Jepma

Bron:

1. MBO Raad. Dalende instroom verpleegkunde en verzorgenden opleidingen [Internet]. Utrecht: MBO Raad; 2025 [cited 2025 Feb 19]. Available from: https://www.mboraad.nl/nieuws/dalende-instroom-verpleegkunde-en-verzorgenden-opleidingen-bezuiniging-op-stagefonds-zorg